De mens als dynamisch, relationeel en evoluerend proces

  Digitalization has transformed how power is exercised by governments, businesses and social institutions. Personal data are collected, combined and analyzed on an unprecedented scale, while algorithms help determine access to employment, credit, housing, healthcare, education, social security and information. Decisions are increasingly shaped not only by visible rules or human officials but also by databases, risk profiles, ranking systems, authentication procedures and automated recommendations. Legal context note (updated 9 August 2026). Digital decision-making in the Netherlands is already governed in part by the GDPR, the EU Artificial Intelligence Act, sectoral EU and national law, and—subject to ratification and domestic effect—the Council of Europe Framework Convention on Artificial Intelligence727. The AI Act was amended in July 2026728. The constitutional question is therefore not whether regulation exists, but which durable guarantees should bind public power across tec...

  Huidige constitutionele regeling 1 De algemene bepaling Sinds 2022 wordt de Nederlandse Grondwet voorafgegaan door de algemene bepaling: “De Grondwet waarborgt de grondrechten en de democratische rechtsstaat.” De bepaling maakt zichtbaar dat de afzonderlijke grondrechten, bevoegdheden en institutionele regels niet los van elkaar staan, maar gezamenlijk deel uitmaken van een democratisch-rechtsstatelijke constitutionele orde. Zij vormt daarmee een interpretatief kader voor de uitleg en toepassing van de overige grondwetsbepalingen. De algemene bepaling is meer dan een politieke beginselverklaring of symbolische preambule. Zij maakt deel uit van het lichaam van de Grondwet en heeft volgens haar totstandkomingsgeschiedenis normatieve betekenis. De bepaling richt zich primair tot de grondwetgever en brengt mee dat grondwetswijzigingen niet zover behoren te gaan dat de Grondwet de grondrechten en de democratische rechtsstaat niet langer waarborgt. Zij kan daarnaast richting geve...