De mens als dynamisch, relationeel en evoluerend proces

  Aanleiding De Nederlandse Grondwet kent geen uniforme regeling voor de werking en beperking van grondrechten. De afzonderlijke grondrechten bevatten uiteenlopende beperkingsformules. Sommige rechten kunnen uitsluitend bij formele wet worden beperkt, andere ook krachtens de wet, terwijl sociale grondrechten vooral als zorgplichten van de overheid zijn geformuleerd. Een algemene constitutionele maatstaf voor noodzakelijkheid, proportionaliteit, positieve verplichtingen en effectieve rechtsbescherming ontbreekt. Deze verscheidenheid heeft historische verklaringen, maar leidt tot toenemende spanning. Grondrechten worden immers steeds vaker geraakt door complexe vormen van publieke en private machtsuitoefening. Digitalisering, geautomatiseerde besluitvorming, economische concentratie, arbeidsverhoudingen, platformmacht en privatisering maken het moeilijk om bescherming uitsluitend te verbinden aan klassiek overheidshandelen. Wanneer constitutionele toetsing wordt ingevoerd, wordt deze...

  Scientific Foundations of a Process-Based Conception of Humanity A process-based conception of humanity is supported by converging insights from several scientific and philosophical disciplines. This convergence does not imply complete agreement or definitive proof. It consists of partially overlapping findings that make a relational and process-based understanding of human beings increasingly plausible. Such findings must always be assessed in relation to the phenomenon being studied, the relevant explanatory level, remaining uncertainties, and the conclusions that can reasonably be drawn [1] . Modern science is gradually moving away from reductionist explanations that attribute complex phenomena to a single dominant cause. Process-oriented and systemic approaches instead emphasize interaction, emergence, context, and change. Human identity and behavior can therefore be understood as outcomes of continuously interacting biological, psychological, social, cultural, and ecolog...

  Waarom is conflict geen bedreiging voor democratie, maar een van haar noodzakelijke voorwaarden? Chantal Mouffe behoort tot de meest invloedrijke hedendaagse politieke theoretici op het gebied van democratie, pluralisme en politieke conflictvorming. Haar werk vormt een fundamentele kritiek op theorieën die democratie primair begrijpen als consensus, rationaliteit of technocratische probleemoplossing. Waar denkers als Rawls en Habermas vooral zoeken naar voorwaarden voor redelijke overeenstemming, benadrukt Mouffe dat conflict, macht en fundamenteel verschil blijvende kenmerken van het politieke leven zijn. Democratie moet daarom niet proberen conflicten te elimineren, maar leren deze institutioneel te organiseren. De kern van Mouffes denken ligt in haar theorie van de agonistische democratie. Volgens Mouffe zijn moderne samenlevingen onvermijdelijk pluralistisch. Mensen verschillen niet alleen in belangen, maar ook in waarden, identiteiten, wereldbeelden en opvattingen over r...