Meer dan een stem: Het referendum tussen volksmacht, rechtstaat en mens- en samenlevingswording

 Meer dan één stem onderzoekt het referendum niet vanuit een eenvoudig vóór of tegen, maar vanuit de vraag onder welke voorwaarden een referendum werkelijk democratisch is. Een meerderheid alleen is daarvoor onvoldoende. De democratische kwaliteit hangt ook af van wie het initiatief neemt, welke keuze wordt voorgelegd, hoe de vraag wordt geformuleerd, welke informatie beschikbaar is, hoe eerlijk de campagne verloopt, of het bevoegde bestuursniveau de uitkomst kan uitvoeren en of grondrechten en minderheden worden beschermd. Vanuit het mens- en samenlevingswordingsmodel wordt bovendien gekeken naar autonomie en handelingsmacht, wederzijdse erkenning, bestaande machtsverhoudingen en ecologische en intergenerationele gevolgen. Een referendum kan burgers meer invloed geven en gevestigde macht corrigeren, maar kan ook complexiteit reduceren, ongelijkheid in beïnvloeding versterken en een tijdelijke meerderheid te veel macht geven.

De kernconclusie is daarom dat een referendum geen democratische afkorting mag zijn, maar wel een waardevolle democratische correctie kan vormen binnen een rechtsstaat die blijft leren en corrigeren. Het boek vertaalt dit uitgangspunt in een referendumtoets met tien vragen over onder meer de realiteit van de keuze, bevoegdheid, grondrechten, democratische functie, vraagvorm, informatie en campagnevoorwaarden, drempels, rechtsgevolgen, verantwoordelijkheid en latere heroverweging. De mogelijke uitkomst is dat een referendum niet toelaatbaar is, alleen met aanvullende waarborgen kan plaatsvinden of juist een passend democratisch instrument vormt. Daarmee staat uiteindelijk niet alleen het referendum ter discussie, maar een bredere opvatting van democratie: niet alleen stemmen en meerderheden, maar ook deliberatie, rechtsbescherming, verantwoordelijkheid en corrigeerbaarheid

Lees hier het volledige onderzoek:

https://www.academia.edu/171821025/Referendum_meer_dan_een_stem_Het_referendum_tussen_volksmacht_rechtstaat_en_mens_en_samenlevingswording?source=swp_share




Reacties

Populaire posts van deze blog

Welke patronen keren telkens terug wanneer samenlevingen fundamenteel veranderen?

Waarom wonen in een woonwagen een mensenrechtelijke kwestie is

Menswording als kompas: Een nieuwe manier om te denken over mens, samenleving en instituties